Zaznacz stronę
Iwona Sewera: Projekty naukowe z dziedzin górniczych

Iwona Sewera: Projekty naukowe z dziedzin górniczych

Jak można wykorzystać zabytkową kopalnię do popularyzacji wiedzy z fizyki wymyślili autorzy projektu „Górnictwo na fali”, zwycięskiego w śląskiej edycji konkursu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2012 roku, którego realizacja już się rozpoczęła. W zabrzańskiej kopalni Guido na poziomie 320 m. pod ziemią instalowane są właśnie stanowiska dydaktycznie, przy których już w maju naukowcy z Instytuty Technik Innowacyjnych EMAG z Katowic poprowadzą zajęcia związane z bezpieczeństwem górniczym, pomiarami parametrów jakości kopalin oraz geofizyką. Planowanych jest trzydzieści pięciogodzinnych prezentacji dla grup liczących po 25 osób. Później w okresie wakacyjnym organizatorzy myślą także nad przeprowadzeniem zajęć warsztatowych, a po ich zakończeniu wszystkie instalacje naukowcy pozostawią na miejscu w ZKWK Guido, by dalej służyły celom dydaktyczno- popularyzatorskim.

1

W trakcie spotkań czynne będą cztery stanowiska dydaktyczne, przy których uczestnicy sami będą  przeprowadzać eksperymenty oraz dokonywać analizy ich rezultatów. Pierwsze z nich służyć ma pokazaniu jak prześwietla się caliznę skalną za pomocą fal akustycznych. Wszyscy chętni będą mogli samodzielnie obsłużyć urządzenia pomiarowe, by przeprowadzić badanie oraz dokonać analizy uzyskanych dzięki niemu wyników. W drugim punkcie będzie znajdował się anemometr, za pomocą którego mierzy się przepływ powietrza w podziemnym systemie wentylacyjnym. Uczestnicy pogłębią swoją wiedzę o falach ultradźwiękowych. Następnie udadzą się w podróż kolejką podwieszaną, używaną w kopalni. Specjalistyczne urządzenia pomogą śledzić drogę tejże, a przy okazji obecna młodzież dowie się więcej na temat łączności podziemnej i zastosowania fal radiowych. Na koniec przy czwartym stanowisku, dzięki falom elektromagnetycznym o wysokiej częstotliwości, uczestnicy projektu dowiedzą się jakiej jakości jest węgiel występujący w tej kopalni.

2

Jaki jest cel projektu wyjaśnia kierownik Zakładu Naukowo- Badawczego w EMAG – Adam Piasecki: „Założyliśmy, że prócz wiedzy z dziedziny techniki i fizyki warto pokazać młodym ludziom ze Śląska, jak wygląda zakład górniczy pod ziemią, które parametry decydują o jakości eksploatowanego węgla, jak przeprowadza się taką ocenę, czemu służy transport podziemny oraz z jakimi zagrożeniami związana jest działalność kopalni węgla kamiennego”. „Przy okazji udowodnimy, że górnictwo jest branżą nowoczesną i ciekawą. Stanowi również o specyfice naszego regionu” – dodaje Anna Slotorosz, szefowa Zespołu Komercjalizacji, Promocji i Wydawnictw w EMAG, a jednocześnie kierownik projektu „Górnictwo na fali”. Warto zaznaczyć, że organizatorzy proszą zgłaszające się szkoły o przesłanie prezentacji informujących o zakresie nauczania fizyki i techniki, ponieważ zależy im, żeby treści przedstawione w ramach projektu korelowały z wiedzą uczestników.

3

W ZKWK Guido mają się odbywać ponadto wykłady na temat turystyki industrialnej dla studentów kierunku gospodarka turystyczna, studiujących na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, którego władze zawarły niedawno porozumienie z przedstawicielami Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu.  przeprowadzony będzie niebawem także IX Turniej Wiedzy Górniczej w ramach Międzynarodowego Spotkania Studentów Wydziałów Górniczych, odbywającego się w Krakowie po raz drugi, by stwarzać studentom kierunków górniczych możliwości nawiązania międzynarodowego dialogu i współpracy. Będą to wydarzenia towarzyszące największej polskiej konferencji górniczej – XXIII edycji Szkoły Eksploatacji Podziemnej, mającej się odbyć w dniach 24-28 lutego br. Tymczasem zbliża się także finał IV Olimpiady Wiedzy Górniczej „O Złotą Lampkę”, w której udział biorą uczniowie kształcący się w zawodzie technik górnictwa podziemnego. Pytania do testów eliminacyjnych wybierali naukowcy z Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej w Gliwicach (wśród nagród dla finalistów olimpiady jest m. in. indeks tejże uczelni). Organizatorzy twierdzą, że poziom uczestników przeprowadzonych już eliminacji, był bardzo wysoki, co może dobrze rokować dla przyszłości górnictwa, przynajmniej pod kątem wykwalifikowania przyszłych pracowników.

Iwona Sewera

Iwona Sewera – absolwentka polonistyki z j. angielskim na PWSZ w Tarnowie, redaktorka Trzynastego Schronu, Marketingu przy Kawie oraz Tabletowo.pl.

 

Źródła:
http://sciezkikopernika.pl/gornictwo-na-fali/
http://emag.pl/news.php?new_id=220&l=
http://www.dziennikzachodni.pl/artykul/3330545,kopalnia-guido-w-zabrzu-studia-320-m-pod-ziemia-pomysl-uniwerstetu-ekonomicznego,id,t.html
http://www.pzsbierun.pl/index.php?option=com_content&view=category&id=81&Itemid=408
http://leczna24.pl/informacje/lokalne/16288/zdobyli_indeks_teraz_powalcza_%E2%80%9Eo_zlota_lampke%E2%80%9D/
http://szkolaeksploatacji.pl/strona/turniej-wiedzy-gorniczej-2/
„Dziennik Zachodni” z dnia 13.02.2014, dodatek „Trybuna Górnicza” artykuł:
Kajetan Berezowski „Lekcja fizyki na poziomie 320”, s.11.
Małgorzata Ozdoba: Koło Naukowe Instytutu Fizyki UJ leci w kulki

Małgorzata Ozdoba: Koło Naukowe Instytutu Fizyki UJ leci w kulki

 

Zainteresowanie fizyką, szczególnie jej praktycznym aspektem, nie jest najmocniejszą stroną naszego społeczeństwa. Najczęściej można usłyszeć opinie, że to kwestia niezmiernie trudna, oderwana od realnego życia i tak naprawdę mało potrzebna przeciętnemu zjadaczowi chleba. Z tym poglądem próbują walczyć studenci z Koła Naukowego Instytutu Fizyki UJ. W porozumieniu z kolegami ze Słowenii przenieśli do Polski Eksperyment Łańcuchowy. W tym roku rusza druga edycja konkursu.

fizyka

Cała idea opiera się na popularyzowaniu fizyki wśród dzieci i młodzieży. Konkurs adresowany jest przede wszystkim do nich- mogą zgłaszać się w grupach szkolnych lub rodzinnych pod okiem opiekunów. Dzięki nauce przez zabawę młodzi ludzie poznają praktyczną, a więc ciekawszą stronę fizyki. Aby wystartować w konkursie, należy stworzyć urządzenie, którego zadaniem będzie przetransportowanie metalowej kulki (przy rejestracji zgłoszenia każda drużyna otrzymuje dwie). Cała trudność polega jednak na tym, że po drodze kulka musi wywołać jak najwięcej zjawisk fizycznych, których autorzy instalacji będą świadomi i o których opowiedzą komisji konkursowej w trakcie finału.  Oceniane są między innymi złożoność urządzenia, kreatywność i właśnie zrozumienie zachodzących w nim zjawisk fizycznych. Komisja składa się z pracowników naukowych uczelni, przyznawana jest także nagroda publiczności. W czasie finału wszystkie urządzenia są łączone i uruchamiane. Ich autorzy tłumaczą w tym czasie zasadę działania instalacji. To impreza łącząca pokolenia. Przyjeżdżają zarówno grupy szkolne pod kierownictwem nauczycieli, jak i całe rodziny- przedszkolaki z rodzicami i dziadkami. Nawet najmłodsi uczestnicy wiedzą, dlaczego kulka się przemieszcza- oczywiście wszystko adekwatnie do wieku i możliwości młodego fizyka. Organizatorzy dzięki videokonferencji łączą się także z kolegami ze Słowenii. Dzięki temu polscy uczestnicy mogą obejrzeć urządzenia skonstruowane przez Słoweńców i odwrotnie- finały obu edycji odbywają się w tym samym czasie.

N-wheel1

Wydaje się, że to doskonały pomysł na promowanie fizyki. Co więcej, cieszy się on sporym powodzeniem- podczas finału pierwszej, zeszłorocznej, edycji do Krakowa przyjechało 100 drużyn z całej Polski, aby pokazać swoje urządzenia. W tym roku prawdopodobnie będzie ich jeszcze więcej.  – W ubiegłym roku to było duże przedsięwzięcie, którego zasięg przerósł nasze oczekiwania. W tym roku to wszystko tak się rozrosło, że organizacja stała się dużym wyzwaniem logistycznym. Na razie sobie radzimy. – mówi Agnieszka Jamka, wiceprzewodnicząca Koła Naukowego Instytutu Fizyki UJ.

Theoritical-Physic-Magazine-The-Physics

Studenci postawili na promocję wydarzenia, a tym samym fizyki, w szkołach i przedszkolach w województwie małopolskim- mają przygotowany zestaw demonstracyjny, składający się z urządzeń, które zbudowali sami, jak i tych przekazanych przez ubiegłorocznych uczestników. Pokazują i objaśniają młodzieży zasadę działania poszczególnych instalacji, zachęcają do wzięcia udziału we wspólnej zabawie. Prowadzą także stronę internetową konkursu (http://www.lancuch.if.uj.edu.pl/), która, choć mało atrakcyjna wizualnie, dostarcza wszelkich niezbędnych informacji o regulaminie, przebiegu i historii Eksperymentu Łańcuchowego.

physics-physicists-wallpaper-physics-31670011-2560-1600

Niezmiernie cieszy fakt, że udało się podjąć działanie, które wyprowadza fizykę z uczelni, gdzie dotąd zamknięta była w salach wykładowych i laboratoriach. Ogromne zainteresowanie projektem u drużyn z całej Polski pozwala mieć nadzieję, że uda się odczarować tę fascynującą dziedzinę i pobudzić młodzież do kreatywnego myślenia, przynoszącego w przyszłości korzyści nie tylko uczelniom, ale i całej gospodarce. A nie od dziś wiadomo, że najlepiej uczyć się przez zabawę. Lećmy więc w kulki!

Małgorzata Ozdoba

ozdoba