Polska Platforma Uniwersytecka

Polska nauka, uczelnie, publicystyka, wiadomości akademickie, oferta współpracy dla firm i instytucji

Anna Oporska: W obronie gender studies

Dyskusja o podstawach obecności studiów o gender zdominowała początek roku na polskich uczelniach. Środowiska akademickie podzieliły się na przeciwników i zwolenników gender studies. Stanowisko w tej sprawie zajęła także minister nauki i szkolnictwa wyższego. Po głośnym liście Episkopatu, w którym ostro krytykowano gender, głos w sprawie postanowili zabrać naukowcy. Pracownicy naukowi kilku polskich uczelni poparli biskupów, którzy w liście na Niedzielę Świętej Rodziny przestrzegali przed gender jako ideologią. „Obserwujemy z niepokojem wprowadzanie tzw. studiów gender w polskich uczelniach, to ośmiesza polską naukę” – czytamy w piśmie. I dalej: „Jako pracownicy naukowi polskich uczelni dopowiadamy za naszymi biskupami wprost: ideologia gender, o której mówią pasterze Kościoła i tzw. studia gender, są tym samym. Szerzyciele propagandy gender i wykładowcy na tych, rzekomo naukowych, kierunkach, to często te same osoby. […] Obecna debata jest dobrym momentem, by powiedzieć, że te pseudonaukowe przedsięwzięcia powinny z polskich uczelni zniknąć”. Pod listem podpisało się pięciu profesorów z różnych placówek.

1

W opozycji do nich stanęła inna grupa naukowców, która zarzuciła biskupom podważanie dorobku nauk społecznych i tworzenie zagrożenia dla wolności badań naukowych. „Dialog między porządkiem wiary a porządkiem rozumu wymaga wzajemnego poszanowania i uznania ich autonomii” – czytamy w tym stanowisku, pod którym widnieją nazwiska czternastu przedstawicieli świata nauki.
Próbie ideologizacji studiów o gender na polskich uczelniach sprzeciwił się także profesor Michała Kleiber, prezes Polskiej Akademii Nauk. W wywiadzie dla Radiowej Trójki przekonywał, że nie można podważać walorów naukowych studiów gender. – Faktem jest, że to co się nazywa po angielsku gender studies, czyli nauka związana z tożsamością płciową, tożsamością kulturowo-społeczną, jest od kilkudziesięciu lat uprawiana. To jest niezwykle ważna nauka. W Polsce ludzie niechętni w stosunku do tego terminu są skłonni tego nie zauważać, ale jak spojrzymy na świat arabski i rolę kobiet w społeczeństwie, to trudno sobie wyobrazić, żeby ona nie była przedmiotem studiów bardzo gruntownych – wyjaśniał prof. Kleiber i przestrzegał przed zamienianiem tej nauki w ideologię. – Ideologizacja nauki wszędzie jest szkodliwa – podkreślał.

2

Apele szefa PAN nie ostudziły jednak emocji, a w dyskusję włączyli się politycy, którzy uprawianie gender studies określili jako „światopoglądowe infekowanie polskich uczelni destrukcyjną kulturowo ideologią”. Ze strony senatora Kazimierza Jaworskiego pojawiło się także pytanie, czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego finansuje z budżetu państwa kierunki o tematyce genderowej. Wywołany tym do tablicy resort, w końcu zajął stanowisko w debacie, która wykroczyła daleko poza mury polskich uczelni. „Minister nauki i szkolnictwa wyższego opowiada się za otwartością badań naukowych i dociekań, zostawiając pełną swobodę krytyki naukowej powstających teorii. Pozwala to bowiem na nieskrępowany rozwój myśli nad istotnymi zjawiskami społecznymi” – czytamy w stanowisku, podpisanym przez minister, prof. Lenę Kolarską-Bobińską. Podkreśla w nim, że „gender studies, które rozwinęły się w ramach nauk społecznych, socjologii i antropologii kulturowej, odnoszą się do zjawisk społecznych i kulturowych, a nie biologicznych. Barierę przed ideologizacją nauki stanowi metodologia, sprawdzalność stawianych tez oraz ocena niezależnych środowisk naukowych”. Minister Kolarska-Bobińska zadeklarowała, że MNiSW będzie wspierać wszystkie elementy polityki równości płci, do których odwołują się europejskie programy operacyjne i nowy program ramowy Horyzont 2020. Podkreśla, że „zasady polityki równościowej stanowią istotne ogniwo tych programów, a ich odrzucenie eliminowałoby polskich uczonych z możliwości korzystania ze środków unijnych, które są znaczące”.

3

Środowiska akademickie zostały uwikłane w dyskusję o gender, która w ostatnim czasie odgrywa kluczową rolę w polityczno-ideologicznych przepychankach. Tymczasem – jak podkreśla prof. Kleiber – o gender należy mówić w głębokim kontekście społeczno-kulturalnym, a bardzo ostrożnie wypowiadać się na wszystkie tematy związane z naszą biologiczną tożsamością płciową. Nie ulega wątpliwości, że studia gender są potrzebne na polskich uczelniach. Zarysowana powyżej dyskusja tylko to potwierdza, gdyż obnaża brak wiedzy o tym czym gender jest.

Anna Oporska

anna_oporska

Dołącz do uniwersyteckiej społeczności Unirank!

UNIRANK.PL - platforma uniwersytecka © 2013 stat4u stat4u Frontier Theme